Testy i opinie

Wszyscy wiedzą czym jest inteligencja, przynajmniej słyszeli o takim terminie, ale kto wie czym jest inteligencja emocjonalna? Pojęcie inteligencji emocjonalnej jest daleko mniej znane i rozumiane przez ogół ludzi. Ostatnimi czasy jednak zyskało na popularności głównie za sprawą najnowszych badań i opracowań naukowych z dziedziny psychologii dotyczących właśnie tego obszaru. W psychologii najświeższych czasów nastąpił pewien odwrót od mechanistycznych porównań i analogii względem zdolności intelektualnych człowieka. Psychologowie zaprzestali porównań ludzkich zdolności intelektualnych i ludzkich umysłów do: maszyn matematycznych, komputerów czy sieci komputerowych, a zaczęli się zastanawiać nad sukcesem zawodowym i społecznym osób, które wcale nie wypadały w testach na inteligencje ogólną najlepiej. Okazuje się, że odpowiedz na ten fenomen tkwi w inteligencji emocjonalnej.

W inteligencji ogólnej stykamy się ze zdolnościami umysłowymi rozpoznawanymi i kwantyfikowanymi w sposób abstrakcyjny i laboratoryjny. Tymczasem, w życiu i codzienności rzadko mamy do czynienia z wyzwaniami czy problemami, które wymagają od nas wyłącznie takich umiejętności abstrakcyjnych, takich jakie są opisywane w nauce o inteligencji ogólnej i testach na taką inteligencję. Dużo szersze zastosowanie mają zdolności umysłowe o charakterze praktycznym, społecznym. Na podstawie tych spostrzeżeń z pojęcia inteligencji wyodrębniono szereg „pod-inteligencji”. Wyróżniono inteligencję abstrakcyjną, praktyczną oraz emocjonalną. Z czasem pojawiły się dalsze rodzaje inteligencji, jak np. inteligencja kreatywna. Wszystkie te rodzaje inteligencji opisują zdolności umysłowe i intelektualne w określonych sferach ludzkiej aktywności. Jedną z tych sfer są emocje. Nasze funkcjonowanie w społeczeństwie czy grupie ludzi w ogromnym stopniu jest związane z emocjami.

Czym zatem jest tak naprawdę inteligencja emocjonalna ? W świecie psychologii naukowej mamy do czynienia z kilkoma modelami, starającymi się opisać pojęcie inteligencji emocjonalnej. Najbardziej znanym, a zarazem najlepiej dopracowanym i udowodnionym pracami i badaniami naukowymi jest model autorstwa Saloveya i Mayera. Według autorów tych, inteligencja emocjonalna to:

Jak zatem widzimy, wszystkie zdolności nakierowane są na emocje i uczucia, jakie odczuwamy sami oraz inne osoby z naszego otoczenia. O tym jak ważne jest wyróżnianie poszczególnych rodzajów inteligencji przekonuje nas doświadczenie. Dla przykładu; jedna osoba z wybitną inteligencją abstrakcyjną może rozwiązywać doskonale zadania matematyczne, ale zupełnie nie radzić sobie w kontaktach z ludźmi, natomiast inna osoba zupełnie może sobie nie radzić z matematyką, ale doskonale radzić sobie w grupie społecznej. Rozbieżności pomiędzy tymi przykładowymi osobami w ich zdolnościach są tak duże, że trudno było by zastosować do nich jedną miarę oceny, która dałaby sensowne porównanie. Oczywiście przeciętny człowiek nie dysponuje zwykle skrajnymi zdolnościami intelektualnymi w zakresie różnych typów inteligencji. Zwykle dysponujemy jakimiś zdolnościami z zakresu: inteligencji abstrakcyjnej, inteligencji praktycznej i inteligencji emocjonalnej.

Inteligencja emocjonalna posiada szczególne cechy, które decydują w największej mierze o naszych sukcesach lub ich braku w życiu społecznym. Inteligencja emocjonalna może być rozumiana jako świadomość emocji i uczuć, swoich własnych i innych ludzi. W tym drugim przypadku mamy do czynienia ze zjawiskiem zwanym empatią, czyli zdolnością do współodczuwania emocji i uczuć pochodzących od innych osób. Za świadomością i empatią postępują zdolności do kierowania w sposób świadomy swoimi emocjami i uczuciami. W wypadku emocji jakie odczuwamy istnieją dwa odmienne stany; w pierwszym stanie świadomie kierujemy naszymi emocjami, w drugim stanie nasze emocje kierują naszą świadomością. W zasadzie nie istnieje pośredni stan. Życie społeczne określa najbardziej w większości przypadków nasze życie w ogóle. Osoby o wysokim poziomie inteligencji emocjonalnej doskonale radzą sobie towarzysko, są lubiane i cenione przez otoczenie. Inteligencja emocjonalna pomaga też w bliższych relacjach i związkach.

Osoby inteligentne emocjonalne łatwiej rozumieją i rozpoznają potrzeby swoje i partnera, co wynika z samej definicji tego typu inteligencji. Trudno też przecenić rolę inteligencji emocjonalnej w życiu zawodowym. Oczywistym jest, że wiele zawodów wymaga kompetencji społecznych. Nie tylko jednak zawody typowo społeczne wymagają zdolności interpersonalnych czy zdolności zauważania i rozpoznawania emocji i uczuć. Okazuje się, że im wyżej w hierarchii jakiejkolwiek organizacji tym bardziej potrzebna staje się inteligencja emocjonalna. Wszystkie stanowiska kierownicze wymagają znajomości ludzi i radzenia sobie z nimi, a im wyżej jest takie stanowisko umiejscowione tym ważniejsze są zdolności interpersonalne i inteligencja emocjonalna.

Marcin Kowalski, moderator serwisu www.testyinteligencja.pl